De Aziatische hoornaar, ook wel de geelpoothoornaar genoemd, is een invasieve uitheemse wesp die sinds 2017 in België en Nederland een ernstige bedreiging vormt voor de biodiversiteit en de imkerij.

Deze roofwesp is oorspronkelijk afkomstig uit Zuidoost-Azië en verspreidt zich momenteel in een sneltempo door heel Europa vanwege het ontbreken van voldoende natuurlijke vijanden.

Het insect staat er vooral om bekend dat het intensief jacht maakt op honingbijen en andere nuttige bestuivers om zijn larven te voeden.

Om verwarring met de nuttige en beschermde Europese hoornaar te voorkomen, is een juiste herkenning erg belangrijk.

De Aziatische hoornaar valt op door een nagenoeg volledig zwart of zeer donkerbruin borststuk en een donker achterlijf met slechts één duidelijke geeloranje band aan het uiteinde. Zijn meest kenmerkende eigenschap, waaraan hij ook zijn alternatieve naam dankt, zijn de heldergeel geverfde uiteinden van de poten. In vergelijking met de grotere Europese hoornaar, die een roodbruine kop en een overwegend geel achterlijf heeft, is de Aziatische variant met een lengte van ongeveer 2,5 tot 3 centimeter iets kleiner.

De levenscyclus van deze wesp start in het voorjaar, wanneer een bevruchte koningin ontwaakt uit haar winterslaap onder de grond of achter boomschors. Zij bouwt in haar eentje een klein primair nest ter grootte van een pingpongbal op een beschutte plek, zoals in een schuurtje of een dichte struik.

Zodra de kolonie groeit en er voldoende werksters zijn, verhuizen de wespen in de zomer meestal naar een veel groter secundair nest. Dit nieuwe nest hangt vaak hoog in de boomtoppen, krijgt de omvang van een skippybal en biedt onderdak aan duizenden actieve hoornaars tot het inklappen van de kolonie in de late herfst.

De impact van deze soort op de natuur en de landbouw is aanzienlijk. Hoornaars vertonen de gewoonte om voor de vliegopening van bijenkasten te zweven, waar ze honingbijen in de vlucht vangen, onthoofden en louter het eiwitrijke borststuk meenemen naar hun nest. Dit gedrag kan volledige bijenkolonies verzwakken of volledig uitroeien, wat naast de imkerij ook de algemene bestuiving van wilde planten en fruitbomen in gevaar brengt.

Voor de mens is de Aziatische hoornaar tijdens het foerageren in de natuur niet direct agressief, maar wanneer men per ongeluk te dicht bij hun nest komt, bijvoorbeeld tijdens het snoeien, verdedigen ze dit in groep met zeer pijnlijke steken die bij een allergie levensgevaarlijk kunnen zijn.

Vanwege de status als invasieve exoot is het essentieel om waarnemingen direct te melden aan officiële instanties via platformen zoals Vespa-Watch in Vlaanderen of Waarneming.be. Het is belangrijk om altijd een duidelijke foto bij te voegen zodat experts de soort kunnen verifiëren. Men mag in geen geval zelf proberen een nest te bestrijden, aangezien dit speciale technieken en bescherming vereist die enkel door professionele, gecertificeerde verdelgers veilig kunnen worden uitgevoerd.